Phụ phí SCS (Suez Canal Surcharge) là khoản phụ phí trong logistics được hãng tàu thu để bù đắp chi phí khi tàu vận chuyển đi qua kênh đào Suez. Khoản phí này thường áp dụng trong vận tải biển quốc tế, đặc biệt trên các tuyến Á – Âu, nơi lưu lượng hàng hóa lớn và chi phí quá cảnh cao. Phụ phí SCS có thể biến động tùy theo tình hình an ninh, chi phí vận hành và chính sách của hãng tàu. Trong bài viết này, TSL sẽ giúp bạn nắm rõ toàn bộ thông tin liên quan đến phụ phí này một cách dễ hiểu.
Phụ phí SCS là gì
Phụ phí SCS (Suez Canal Surcharge) là một loại phụ phí trong logistics được áp dụng đối với các lô hàng vận chuyển quốc tế đi qua kênh đào Suez, tuyến hàng hải huyết mạch kết nối giữa châu Á và châu Âu. Hiểu một cách đơn giản, đây là khoản chi phí bổ sung mà doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải thanh toán ngoài cước vận chuyển chính nhằm bù đắp chi phí phát sinh khi tàu đi qua khu vực này. Phí SCS thường được các hãng tàu (carrier) hoặc forwarder áp dụng trong báo giá vận chuyển đường biển, đặc biệt trong bối cảnh biến động về an ninh, tắc nghẽn hoặc chi phí khai thác tại tuyến đường này tăng cao.
Về bản chất, phụ phí SCS thuộc nhóm phụ phí vận tải quốc tế tương tự như THC (Terminal Handling Charge) hay các loại surcharge khác trong hệ thống logistics toàn cầu. Tuy nhiên, điểm khác biệt là SCS chỉ phát sinh khi tuyến vận chuyển có liên quan trực tiếp đến hành trình qua kênh đào Suez. Điều này khiến phí SCS trở thành yếu tố quan trọng trong việc tính toán tổng chi phí logistics, đặc biệt đối với các doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu giữa châu Á – châu Âu hoặc Trung Đông.
Đối tượng áp dụng phụ phí SCS
Đối tượng áp dụng phụ phí SCS (Suez Canal Surcharge) không chỉ giới hạn ở một bên cụ thể mà liên quan đến toàn bộ chuỗi vận chuyển hàng hóa đi qua kênh đào Suez. Bất cứ doanh nghiệp nào có hàng hóa vận chuyển bằng đường biển trên các tuyến trọng điểm như châu Á – châu Âu, Đông Nam Á – Địa Trung Hải hoặc Ấn Độ Dương – Bắc Âu đều có khả năng phát sinh phí SCS.
Ví dụ: Doanh nghiệp xuất khẩu hàng từ Việt Nam sang Thổ Nhĩ Kỳ, Đức, Ai Cập, Ý hoặc chiều ngược lại là nhập khẩu hàng từ châu Âu về Việt Nam thông qua tuyến vận tải biển đi qua kênh đào Suez, thì đều phải chịu phụ phí SCS.
Về bản chất vận hành, các hãng tàu và công ty vận tải biển quốc tế là đối tượng trực tiếp gánh chịu phụ phí SCS từ phía đơn vị quản lý tuyến hàng hải. Sau đó, chi phí này sẽ được phân bổ lại vào báo giá vận chuyển dưới dạng surcharge trong tổng freight charges. Cơ chế tính phí SCS thường dựa trên từng container tiêu chuẩn như TEU (container 20 feet) hoặc tùy thuộc vào hành trình cụ thể, loại hàng hóa và điều kiện thị trường.
Đối với các chủ hàng. shipper và người nhận phụ phí SCS được xem là chi phí gián tiếp. Bên nào chịu phí sẽ phụ thuộc vào điều kiện thương mại quốc tế Incoterms đã thỏa thuận trong hợp đồng. Cụ thể, với các điều kiện như CIF hoặc CFR, người xuất khẩu thường là bên chịu trách nhiệm thanh toán các phụ phí liên quan, bao gồm SCS. Ngược lại, nếu giao dịch theo điều kiện FOB, người nhập khẩu sẽ là bên thanh toán phụ phí này thông qua hãng tàu hoặc forwarder tại đầu nhập.
Tại sao cần phải nộp phí SCS
Tiết kiệm thời gian vận chuyển
So với hành trình đi vòng qua Mũi Hảo Vọng (Nam Phi), tuyến Suez giúp rút ngắn khoảng 4.000 – 4.500 hải lý, tương đương tiết kiệm từ 8–10 ngày vận chuyển tùy theo tốc độ tàu container. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng trong logistics quốc tế, đặc biệt với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần tối ưu lead time và đảm bảo tiến độ giao hàng.
Việc rút ngắn quãng đường không chỉ giúp giảm thời gian giao nhận mà còn trực tiếp tiết kiệm chi phí nhiên liệu, chi phí vận hành tàu, cũng như chi phí nhân công trong suốt hành trình. Tuy nhiên, để được hưởng lợi từ tuyến vận tải chiến lược này, các hãng tàu phải trả phí quá cảnh và chi phí khai thác tuyến, từ đó hình thành phụ phí SCS trong tổng freight charges.
Đảm bảo an toàn
Bên cạnh yếu tố thời gian, phụ phí SCS còn phản ánh chi phí đảm bảo an toàn hàng hải khi tàu di chuyển qua khu vực Biển Đỏ và kênh đào Suez. Các khu vực lân cận như Yemen hay vùng Trung Đông thường tiềm ẩn rủi ro liên quan đến xung đột, cướp biển hoặc gián đoạn chuỗi vận tải biển. Điều này khiến các hãng tàu phải đối mặt với chi phí bảo hiểm cao hơn, đặc biệt là các khoản như War Risk Premium (phí bảo hiểm chiến tranh) và phụ phí an ninh hàng hải.
Để giảm thiểu rủi ro, các carrier buộc phải đầu tư thêm vào hệ thống bảo vệ tàu, tăng cường biện pháp an ninh, thậm chí điều chỉnh tuyến đường để tránh khu vực nguy hiểm. Do đó, việc nộp phí SCS thực chất là góp phần đảm bảo an toàn cho hàng hóa, giảm thiểu rủi ro gián đoạn và bảo vệ lợi ích của chủ hàng trong toàn bộ hành trình logistics.
Trả cho việc sử dụng hạ tầng
Một yếu tố quan trọng khác lý giải vì sao cần phải nộp phí SCS chính là chi phí sử dụng hạ tầng hàng hải chiến lược. Kênh đào Suez là công trình nhân tạo dài hơn 190 km, đóng vai trò huyết mạch trong vận tải biển toàn cầu. Để duy trì hoạt động liên tục phải đầu tư lớn vào việc nạo vét, mở rộng kênh, nâng cấp hệ thống điều hướng cũng như đảm bảo an toàn hàng hải cho hàng nghìn tàu container mỗi năm.
Ngoài ra, chi phí quản lý, vận hành, nhân lực cũng là những khoản đáng kể. Các hãng tàu khi đi qua kênh đào phải trả phí quá cảnh dựa trên kích thước, tải trọng và loại tàu. Từ đó, chi phí này được phân bổ lại vào báo giá vận chuyển dưới dạng phụ phí SCS để chia sẻ với khách hàng sử dụng dịch vụ logistics. Như vậy, SCS không phải là chi phí vô lý mà là một phần tất yếu trong cấu trúc chi phí vận tải quốc tế, phản ánh đúng giá trị của hạ tầng và dịch vụ mà doanh nghiệp đang sử dụng.
Cách tính phụ phí SCS chi tiết
Trong thực tế cách tính phụ phí SCS (Suez Canal Surcharge) không có một công thức cố định áp dụng chung cho mọi trường hợp, mà phụ thuộc vào chính sách của từng hãng tàu (carrier), tuyến vận chuyển và thời điểm thị trường. Nguyên tắc cơ bản là phụ phí SCS thường được tính theo đơn vị container tiêu chuẩn như TEU (20 feet) hoặc FEU (40 feet), thay vì dựa trên giá trị hàng hóa. Điều này có nghĩa là dù bạn vận chuyển hàng giá trị cao hay thấp, mức SCS charge vẫn chủ yếu được xác định dựa trên dung tích container và hành trình đi qua kênh đào Suez.
Thêm nữa phụ phí SCS không cố định mà biến động theo nhiều yếu tố thị trường và vận hành thực tế. Trước hết, tình hình an ninh và xung đột tại khu vực Biển Đỏ – Suez có ảnh hưởng trực tiếp đến mức phí. Khi rủi ro chiến sự, cướp biển hoặc bất ổn địa chính trị gia tăng, các hãng tàu buộc phải mua bảo hiểm với mức phí cao, từ đó điều chỉnh SCS để bù đắp chi phí an ninh hàng hải. Bên cạnh đó, giá nhiên liệu cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chi phí SCS.
Cách tối ưu và giảm chi phí SCS
Lựa chọn tuyến vận chuyển thay thế
Khi khu vực Biển Đỏ xảy ra bất ổn như xung đột địa chính trị, tắc nghẽn luồng tàu hoặc chi phí bảo hiểm tăng cao, các hãng tàu thường điều chỉnh phụ phí SCS tăng mạnh để bù đắp rủi ro. Lúc này, doanh nghiệp xuất nhập khẩu có thể cân nhắc tuyến thay thế. Dù cách này có thời gian vận chuyển dài hơn, nhưng lại giúp tránh được phụ phí SCS và giảm thiểu rủi ro an ninh hàng hải.
Gộp hàng để tiết kiệm chi phí
Một giải pháp giúp tối ưu phụ phí SCS là tận dụng hình thức gộp hàng. Do đặc thù của SCS charge thường được tính trên đơn vị container tiêu chuẩn như TEU hoặc FEU, nên nếu doanh nghiệp vận chuyển hàng lẻ (LCL – Less than Container Load), chi phí này có thể được chia sẻ giữa nhiều chủ hàng cùng sử dụng chung một container. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí vận chuyển tính trên mỗi đơn vị hàng hóa, đặc biệt phù hợp với các doanh nghiệp có sản lượng nhỏ hoặc chưa đủ tải nguyên container.
Đàm phán và làm việc với forwarder
Trong chuỗi cung ứng toàn cầu, forwarder đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa doanh nghiệp và hãng tàu, đồng thời giúp tối ưu chi phí SCS. Với lợi thế về sản lượng lớn và mối quan hệ với nhiều carrier, forwarder có thể tiếp cận các mức phụ phí ưu đãi, trong đó đã bao gồm SCS và các surcharge khác. Điều này giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro biến động chi phí trong quá trình vận chuyển. Để đạt hiệu quả tối ưu, doanh nghiệp nên chủ động trao đổi với forwarder về mức phụ phí SCS hiện hành theo từng tuyến vận tải, đồng thời yêu cầu báo giá chi tiết để dễ dàng so sánh.
Phụ phí SCS là yếu tố quan trọng cần được xem xét khi tính toán chi phí vận tải biển quốc tế, đặc biệt trên các tuyến đi qua kênh đào Suez. Việc hiểu rõ bản chất, cách áp dụng và biến động của phụ phí này giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát ngân sách và hạn chế rủi ro phát sinh trong quá trình xuất nhập khẩu. Đồng thời, nắm bắt chính xác các loại phụ phí logistics sẽ góp phần tối ưu hiệu quả vận hành chuỗi cung ứng. Nếu bạn cần tư vấn chi tiết về chi phí làm thủ tục xuất nhập khẩu hoặc vận tải biển, TSL luôn sẵn sàng hỗ trợ với thông tin rõ ràng và cập nhật.