Kiểm hoá là một trong những khâu quan trọng trong quá trình làm thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất nhập khẩu. Không phải mọi lô hàng đều được thông quan ngay sau khi khai báo, bởi trong nhiều trường hợp cơ quan hải quan sẽ yêu cầu kiểm tra thực tế hàng hoá để xác minh thông tin trên tờ khai. Việc hiểu rõ kiểm hoá là gì, quy trình thực hiện ra sao và doanh nghiệp cần chuẩn bị những gì sẽ giúp hạn chế phát sinh chi phí, rút ngắn thời gian thông quan và giảm thiểu rủi ro trong hoát động xuất nhập khẩu.
Kiểm hoá Là Gì?
Kiểm hoá là hoát động cơ quan hải quan tiến hành kiểm tra thực tế hàng hoá nhằm đối chiếu với các thông tin doanh nghiệp đã khai báo trên tờ khai hải quan. Đây là một biện pháp quản lý quan trọng nhằm đảm bảo tính chính xác của hồ sơ và ngăn ngừa các hành vi vi phạm trong hoát động xuất nhập khẩu. Quá trình kiểm hoá có thể được thực hiện bằng nhiều hình thức khác nhau như soi chiếu container hoác kiểm tra trực tiếp hàng hoá tùy theo mức độ rủi ro của từng lô hàng.
Mục Đích Của hoát Động Kiểm hoá
Việc kiểm hoá giúp cơ quan hải quan xác minh tên hàng thực tế với nội dung doanh nghiệp đã khai báo. Bên cạnh đó, số lượng, chủng loại, quy cách đóng gói và tình trạng hàng hoá cũng được kiểm tra để đảm bảo tính chính xác. Ngoài ra, kiểm hoá còn giúp xác định mã HS, xuất xứ hàng hoá và phát hiện các trường hợp khai báo sai nhằm hưởng ưu đãi thuế hoác thực hiện các hành vi gian lận thương mại.
Vai Trò Của Kiểm hoá Đối Với hoát Động Xuất Nhập Khẩu
Kiểm hoá đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì tính minh bạch của hoát động thương mại quốc tế. Thông qua quá trình này, cơ quan quản lý có thể hạn chế tình trạng thất thu thuế, kiểm soát các mặt hàng thuộc diện quản lý đặc biệt và nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro. Đồng thời, việc kiểm tra thực tế cũng góp phần tạo môi trường cạnh tranh công bằng giữa các doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
Khi Nào Hàng hoá Bị Kiểm hoá?
Việc hàng hoá có bị kiểm tra thực tế hay không phụ thuộc chủ yếu vào kết quả phân luồng tờ khai và mức độ rủi ro mà hệ thống hải quan đánh giá đối với doanh nghiệp hoác mặt hàng nhập khẩu.
Phân Luồng Tờ Khai Hải Quan
Sau khi doanh nghiệp truyền tờ khai điện tử, hệ thống hải quan sẽ tự động phân luồng theo các mức độ khác nhau. Luồng xanh là mức độ thuận lợi nhất, doanh nghiệp được miễn kiểm tra hồ sơ và miễn kiểm tra thực tế hàng hoá, lô hàng có thể được thông quan nhanh chóng. Luồng vàng yêu cầu kiểm tra hồ sơ hải quan nhưng không kiểm tra thực tế hàng hoá, hải quan sẽ rà soát chứng từ trước khi quyết định thông quan. Luồng đỏ là trường hợp phải kiểm tra hồ sơ và kiểm tra thực tế hàng hoá, đây chính là những lô hàng phải thực hiện kiểm hoá.
Doanh Nghiệp Mới Tham Gia Xuất Nhập Khẩu
Các doanh nghiệp mới thành lập hoác chưa có nhiều lịch sử giao dịch thường có khả năng bị phân luồng đỏ cao hơn. Nguyên nhân là do cơ quan hải quan chưa có đủ dữ liệu để đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp, nên việc kiểm hoá giúp xác minh tính chính xác của hoát động khai báo trong giai đoạn đầu.
Hàng hoá Thuộc Nhóm Rủi Ro Cao
Một số mặt hàng có tỷ lệ kiểm hoá cao hơn do liên quan đến an toàn sức khỏe, môi trường hoác chính sách quản lý chuyên ngành. Các nhóm hàng thường xuyên bị kiểm tra gồm thực phẩm, mỹ phẩm, hoá chất, dược phẩm, máy móc đã qua sử dụng, thiết bị điện tử có điều kiện quản lý đặc biệt. Đây là những mặt hàng dễ phát sinh sai lệch về mã HS, chất lượng hoác giấy phép nhập khẩu.
Có Dấu Hiệu Bất Thường Trong Khai Báo
Hệ thống quản lý rủi ro của hải quan có khả năng phát hiện các trường hợp khai báo bất thường như giá khai báo thấp hơn nhiều so với mặt bằng thị trường, mã HS chưa rõ ràng, thay đổi thông tin nhiều lần hoác có sự khác biệt lớn giữa các lô hàng cùng chủng loại. Trong các trường hợp này, hải quan có thể yêu cầu kiểm hoá để xác minh thông tin thực tế.
Kiểm Tra Ngẫu Nhiên Theo Hệ System Quản Lý Rủi Ro
Ngay cả những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ tốt vẫn có thể bị kiểm hoá ngẫu nhiên. Đây là hoát động kiểm tra định kỳ nhằm đánh giá độ chính xác của hệ thống quản lý rủi ro và tăng tính minh bạch trong công tác quản lý hải quan.
Các Hình Thức Kiểm Hóa Phổ Biến Hiện Nay
Tùy thuộc vào đặc điểm lô hàng và mức độ rủi ro, cơ quan hải quan sẽ lựa chọn phương thức kiểm hóa phù hợp nhằm đảm bảo hiệu quả kiểm tra nhưng vẫn tối ưu thời gian thông quan cho doanh nghiệp.
Kiểm Hóa Bằng Máy Soi Container
Đây là phương pháp kiểm tra hiện đại đang được áp dụng rộng rãi tại các cảng biển và cửa khẩu lớn. Container được đưa qua hệ thống máy soi chuyên dụng để tạo hình ảnh bên trong mà không cần mở hàng. Dựa trên hình ảnh thu được, cơ quan hải quan sẽ đối chiếu với hồ sơ khai báo và phát hiện các dấu hiệu bất thường nếu có. So với phương pháp kiểm tra trực tiếp, soi chiếu container giúp rút ngắn thời gian kiểm tra, hạn chế việc mở hàng, giảm nguy cơ hư hỏng hàng hóa và tiết kiệm chi phí bốc dỡ. Đồng thời, doanh nghiệp cũng không phải mất nhiều thời gian sắp xếp, đóng gói lại hàng hóa sau khi kiểm tra.
Kiểm Hóa Thủ Công
Trong những trường hợp cần xác minh chi tiết hoặc khi kết quả soi chiếu chưa đủ cơ sở đánh giá, cơ quan hải quan sẽ tiến hành kiểm tra thực tế hàng hóa. Container hoặc kiện hàng sẽ được mở để đối chiếu với thông tin đã khai báo về số lượng, chủng loại, nhãn mác, quy cách đóng gói và xuất xứ hàng hóa.
Các Mức Độ Kiểm Tra Thực Tế
Tùy theo từng lô hàng, cơ quan hải quan có thể áp dụng các mức độ kiểm tra khác nhau:
- Kiểm tra xác suất: Kiểm tra một số kiện hàng đại diện để đối chiếu với hồ sơ khai báo.
- Kiểm tra một phần lô hàng: Kiểm tra nhiều kiện hàng tại các vị trí khác nhau trong container nhằm đánh giá mức độ phù hợp của toàn bộ lô hàng.
- Kiểm tra 100% hàng hóa: Áp dụng đối với các lô hàng có dấu hiệu rủi ro cao hoặc cần xác minh toàn diện theo yêu cầu của cơ quan hải quan.
Quy Trình Kiểm hoá Hải Quan
Quy trình kiểm hoá diễn ra theo trình tự 5 bước rõ ràng tại hiện trường dưới sự giám sát của cơ quan hải quan.
Bước 1: Tờ Khai Bị Phân Luồng Đỏ
Sau khi doanh nghiệp khai báo hải quan điện tử, nếu hệ thống tự động phân vào luồng đỏ, doanh nghiệp sẽ nhận được thông báo và tiến hành chuẩn bị hồ sơ cùng hàng hoá để phục vụ cho việc kiểm hoá.
Bước 2: Nộp Hồ Sơ Cho Hải Quan
Doanh nghiệp cần nộp đầy đủ các chứng từ liên quan như tờ khai hải quan, hoá đơn thương mại (Invoice), phiếu đóng gói (Packing List), vận đơn, hợp đồng mua bán và giấy phép chuyên ngành hoác chứng nhận liên quan để cán bộ hải quan đối chiếu trước khi kiểm tra thực tế.
Bước 3: Chuẩn Bị Hàng hoá Kiểm Tra
Doanh nghiệp phối hợp với cảng hoác ICD để làm thủ tục hậu cần, thực hiện hạ container xuống bãi kiểm hoá hoác đưa vào trạm soi chiếu theo hướng dẫn của cảng, sắp xếp vị trí thuận tiện cho việc kiểm tra.
Bước 4: Hải Quan Tiến Hành Kiểm hoá
Cán bộ hải quan tiến hành kiểm tra số container, cắt seal chì và tiến hành mở cửa container để kiểm tra thực tế (hoác phân tích hình ảnh quét đối với hình thức soi chiếu). Toàn bộ quá trình mở hàng, kiểm đếm đều được thực hiện dưới sự chứng kiến của hải quan và đại diện doanh nghiệp.
Bước 5: hoán Tất Kiểm hoá Và Thông Quan
Nếu hàng hoá phù hợp với nội dung khai báo, hải quan sẽ phê duyệt thông quan trên hệ thống, doanh nghiệp bấm seal mới và lấy hàng về. Ngược lại, nếu phát hiện sai lệch, doanh nghiệp phải giải trình, sửa đổi tờ khai hoác chịu các biện pháp xử phạt hành chính, truy thu thuế tùy mức độ vi phạm.
Doanh Nghiệp Cần Chuẩn Bị Gì Khi Kiểm hoá?
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi kiểm hoá sẽ giúp doanh nghiệp giảm thời gian xử lý và tránh phát sinh nhiều chi phí không cần thiết.
Chuẩn Bị Hồ Sơ Đầy Đủ Và Chính Xác
Doanh nghiệp nên rà soát kỹ toàn bộ hồ sơ để đảm bảo tính thống nhất về số lượng, quy cách, mã hàng giữa chứng từ và thực tế hàng hoá, tránh để các sai lệch nhỏ làm kéo dài thời gian kiểm tra.
Nắm Rõ Thông Tin Lô Hàng
Người phụ trách đi kiểm hoá cần hiểu rõ về số lượng hàng hoá, quy cách đóng gói, mã sản phẩm, chủng loại và vị trí sắp xếp của từng mặt hàng trong container để phối hợp, hướng dẫn cán bộ hải quan kiểm tra nhanh chóng.
Chuẩn Bị Dụng Cụ Hỗ Trợ Kiểm Hàng
Doanh nghiệp cần chủ động mang theo các dụng cụ cơ bản tại hiện trường gồm kìm cắt seal chuyên dụng, dao rọc giấy để mở kiện hàng, băng keo để đóng gói lại thùng hàng và seal mới để niêm phong lại container sau khi hoán tất.
Chủ Động Phối Hợp Với Cảng Và Hải Quan
Việc đăng ký hạ container sớm, bố trí nhân sự hỗ trợ và chuẩn bị sẵn phương tiện nâng hạ sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian kiểm hoá, từ đó tối ưu chi phí logistics và giảm thiểu chi phí lưu bãi phát sinh.
Kiểm hoá là một bước quan trọng trong quy trình thông quan hàng hoá xuất nhập khẩu, giúp cơ quan hải quan xác minh tính chính xác của thông tin khai báo và kiểm soát rủi ro thương mại. Với những thông tin mà TSL vừa cung cấp, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn Kiểm hoá là gì và tầm quan trọng của thủ tục này trong hoát động xuất nhập khẩu hằng ngày hằng giờ của doanh nghiệp.